Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych jest stanem zapalnym błon łączno tkankowych wyściełających czaszkę i kanał kręgowy, które osłaniają mózg oraz rdzeń kręgowy. Najczęściej występują i najostrzejszy prze-bieg mają postaci zapalenia wywołane przez bakterie: meningokoki i pneumokoki oraz pałeczkę grypy typu B. Zapalenie opon inne niż bakteryjne określa się mianem aseptycznego. Zwykle powodują je wirusy, np. jak Coxsackie i wirus opryszczki. Niekiedy choroba atakuje także samą tkankę mózgową - występuje wówczas zapalenie mózgu. Podostry stan zapalny w obrębie opon mózgowo-rdzeniowych zdarza się również w przebiegu gruźlicy, boreliozy, kiły, białaczek, chłoniaków, AIDS oraz nowotworów złośliwych układu nerwowego. Wszystkim postaciom ostrego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych towarzyszą: gorączka, bóle głowy, sztywność karku i wymioty. Stan pacjenta może się szybko pogarszać. Najpierw obserwuje się zaburzenia orientacji, potem senność, stupor, w końcu śpiączkę. Badania diagnostyczne Istotne jest jak najszybsze rozpoznanie choroby i rozpoczęcie leczenia, gdyż narastające objaw)' mogą w ciągu kilku godzin doprowadzić do zagrożenia życia pacjenta. Chorego należy więc poddać badaniu neurologicznemu, a także starannie obejrzeć skórę głowy powierzchnię ciała, uszy i gardło.